تفسیری بر سوره حمد پسمت اول

By • اکتبر 4th, 2018 • Category: نوشتار

تفسیر سوره حمد ، قرآن به قرآن

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم .

امروز جمعه بیست و هشتم ماه سپتامبر سال ۲۰۱۸ میلادیست ، با توسل بپیشگاه حضرت خداوند اجازه خواستم تا ، با هدایت بزرگوارانه خداوندی خود رخصتی بفرماید تا برای اولین بار برداشتی جدید از سوره حمد را در دسترس شما خوانندگان گرامی قرار دهیم ، برداشتی از قرآن با هدایت قرآن ، به امید رضایت او و رستگاری ما.

بنا بر شهادت تاریخ ، انسانها هر آینه تصمیم به ابتدا نمودن عملی یا کاری که آرزوی ماندگاری آنرا دارند ،آن کار یا عمل را بنام شخص بزرگتری یا یکی از عزیزان خود آغاز میکنند . مثلا پدری برای ماندگاری نام پدرش سعی میکند نام او را بر فرزند خود بگزارد ، یا برای افتتاح یک بنیادی آنرا بیاد یک بزرگی یا عزیزی گشایش نماید .

آن مسلم که خداوند هم ایجاد هستی را بنام مبارک خود آغاز فرموده ( به الف و لام بر سر کلمه حمد که فرا گیر هستی است توجه کنید ) و هم  از ما بعنوان تنها موجودی که حد اقل تا به امروز در این منظومه خورشیدی بنام انسان بطور اختیاری ( زیرا عبادت و بندگی دیگر موجودات غریزیست  ) امر به عبادت او شده ایم خواسته تا بنام او و بیاد او او را ستایش کرده و عملمان را بنام مبارک او آغاز کنیم و به همین دلیل همچنین کتاب مبارک خود را با نام مبارک خود ابتدا فرموده .

پس بر هر انسان باورمندی رواست تا هر عملی را بنام مبارک حضرت خداوند آغاز نماید و ما نیز چنین می کنیم . پس این نوشتار که مزین بنام عزیز اوست امید بر آن دارد تا چون از دل بر می آید بر قلب شما عاشقان خداوند هستی بخش از هر دینی و باوری  نیز اثری مسرت بخش بگزارد . انشاالله .

بقا و ماندگاری و حسن و زیبائی و علت وجودی هر اثری بستگی به پشتوانه نام آن اثر و نتیجه ایجاد از آنرا دارد ، و چه تکیه گاهی زیبا تر و ماندگار تر از اینکه بنا را بنام زیبای تو عزیزترین عزیزان  بنا کنیم . چه زیبا فرمود که :

(قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ، يَهْدِي بِهِ اللَّهُ، از سوى خدا به سوى شما نورى و كتابى آشكار آمد، كه به سوى خدا راه مى‏نمايد .

مگر نه برای حرکت بسوی هر مقصدی نیاز به نوری  چراغی میباشد تا رهرو سالم به مقصد برسد ، پس چه نوری روشن تر از نور هدایت او ؟. به بعضی از کلمات در آیه توجه کنید :  برای طی این مسیر شما بندگان من نیاز به هدایت دارید و از آنجائی که هستی و در مرکز آن انسان از سوی خداوند آمده و بسوی او نیز باز خواهیم گشت ، پس چقدر زیباست که هادی ما خود او که خالق راه نیز هست باشد.

توجه کنید میفرماید :  فرقی نمیکند که شما از کجای این هستی و در چه زمانی از آفرینش این هستی آغاز کننده کارتان  باشید آخر بازگشت همه ( کل شی )  بسوی من هست و درمسیر  این راه این منم که هم خالق راه هستم و هم  راه را بلدم ، هم نور از من هست و هم در تمامی طول راه با شما خواهم بود . تقاضای ما در همین سوره از او که مارا براه راست هدایت فرما به همین منظور است  ( معنی هدایت یعنی اینکه هادی هر گز از جلوداری کاروان جدا نه خواهد شد و  در تمامی مسیر از ابتدا تا انتها همراه شما وبا  شما خواهد بود).آن هم هدایت کننده ای که هم رحمان هست و هم رحیم .

حال به توشه ای که برای طی مسیر برای سعادت و خوشبختی ما در نظر گرفته توجه کنید هم رحمانیت و هم رحمیت ، آنهم در تمامی طول راه :

(وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ‏ءٍ، فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ‏

، رحمتم همه چيز را فرا گرفته، و بزودى همه آن را به كسانى كه تقوى پيشه كنند اختصاص مى‏دهم . انصافا شما کدام هادی را سراغ دارید که ، رحمتش بر همه چیز فرا گیر باشد ؟ . پس قرآن که نور هدایت برای متقین میباشد

ذَالِكَ الْكِتَبُ لَا رَيْبَ  فِيهِ  هُدًى لِّلْمُتَّقِين ، بنام رحمت عام و خاص او که بر هستی حاکم میباشد آغاز میشود . و آیا برای شما و من کلامی زیباتر از نام او برای هر آغازی خواهد بود ؟ و چه نیک پیداست که هر آغازی را پایانی خواهد بود ، و چه زیباتر و مطمئن تر از اینکه هم در طول مسیر و هم تا پایان راه زیر بال و پر رحمت عام او و انشالله رحیمیت خاص او با هم طی طریق کنیم انشالله .

در ابتدا بحضور شما گرامین معروض دارم که ، این تنها سوره در قرآن کریم هست که خداوند از ما خواسته به هنگام حمد و ثنا و ستایش او این چنین با او سخن گوئیم .

عزیز جان ، پس چه نامی زیباتر از نام زیبای تو که هستی را با آن آغاز نمودی تا من هم حمد و ستایش و سپاس خودم را با آن آغاز کنم ؟. در آنجا که تو آفرینش را با رحمانیت خود یعنی (خداى رحمان خداى كثير الرحمة، و معناى رحيم خداى دائم الرحمة است ) آغازو در ادامه به رحمیت زیبای خود ،  بخشاینده همه ما خواهی بود به آخر خواهی رساند .

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبّ‏ِ الْعَلَمِين. و اما معنای حمد و مدح و تفاوت و کار برد آنها .

بقول تفسیر المیزان : ” (الْحَمْدُ لِلَّهِ) كلمه حمد بطورى كه گفته‏اند به معناى ثنا و ستايش در برابر عمل جميلى است كه ثنا شونده باختيار خود انجام داده، بخلاف كلمه (مدح) كه هم اين ثنا را شامل ميشود، و هم ثناى بر عمل غير اختيارى را، مثلا گفته مى‏شود (من فلانى را در برابر كرامتى كه دارد حمد و مدح كردم) ولى در مورد تلألؤ يك مرواريد، و يا بوى خوش يك گل نمى‏گوئيم آن را حمد كردم بلكه تنها مى‏توانيم بگوئيم (آن را مدح كردم ” . )

و بفرموده آقای طالقانی : ” حمد، مدح، شكر، سپاسگزارى در برابر نعمت و دستگيرى است بدون توجه بكمال و مقام صاحب نعمت. مدح، ستايش ممدوح است از جهت كمال و جمال آن بى‏توجه به نعمت و احسان. حمد، جامع معناى شكر و مدح است، بدينجهت گاه بمعناى شكر يعنى سپاسگزارى آمده، گاه بمعناى مدح يعنى ستايش آمده “.

بشرط حیات ادامه دارد . نادر انتظام

 

دیدگاه‌ها غیرفعال هستند.